Go is een van de oudste bordspellen ter wereld, meer dan 4.000 jaar geleden ontstaan in China. Ondanks zeer weinig regels produceert het een buitengewone strategische diepte. Hier is alles wat je nodig hebt om te beginnen met spelen in Goban3D.
De Basis
Go wordt gespeeld op een rasterbord. Goban3D ondersteunt borden van 9×9, 13×13 en 19×19. Twee spelers wisselen om — in een gelijkwaardig spel speelt Zwart altijd eerst. In elke beurt plaats je één steen op een leeg snijpunt (waar de lijnen elkaar kruisen). Eenmaal geplaatst, bewegen stenen niet.
Als er een vaardigheidsverschil is tussen spelers, kan een handicap worden ingesteld (van 0 tot 9, afhankelijk van de bordgrootte). Bij een handicap plaatst Zwart dat aantal stenen voordat het spel begint, en speelt Wit als eerste. Dit geeft de zwakkere speler een voorsprong voor een evenwichtiger spel.
Als je niet wilt of kunt spelen, kun je je beurt passen.
Stenen Veroveren
Elke steen op het bord heeft vrijheden — de lege snijpunten direct naast de steen (boven, onder, links, rechts; niet diagonaal). Een groep verbonden stenen van dezelfde kleur deelt zijn vrijheden.
Als je de laatste vrijheid van een steen of groep van de tegenstander opvult, worden die stenen veroverd en van het bord verwijderd. Veroverde stenen tellen als minpunten voor de eigenaar bij de score.
Je mag geen steen plaatsen waar deze nul vrijheden zou hebben — tenzij dit stenen van de tegenstander verovert, waardoor vrijheden voor jouw steen vrijkomen.
Het Spel Beëindigen
Het spel eindigt wanneer beide spelers achtereenvolgens passen. Spelers passen doorgaans als ze het erover eens zijn dat er geen nuttige zetten meer te maken zijn. In Goban3D brengt twee keer achter elkaar passen je in de scoringsmodus.
Scoren — Japanse Regels
Goban3D gebruikt Japanse scoring (territoriumscoring). Onder deze regels geldt:
- Territorium — lege snijpunten volledig omringd door jouw stenen tellen als jouw territorium. Elk leeg punt is één punt waard.
- Gevangenen — elke steen die je tijdens het spel hebt veroverd, wordt afgetrokken van het territorium van je tegenstander.
- Stenen op het bord worden niet geteld — in tegenstelling tot Chinese scoring tellen je levende stenen niet mee in je score. Alleen leeg territorium telt.
- Komi — Wit ontvangt compensatiepunten (komi) om het voordeel van Zwart dat als eerste speelt te compenseren. De standaard komi in Goban3D is 6,5 punten.
Tik in de scoringsmodus op dode stenen om ze als veroverd te markeren. Zodra beide spelers het resultaat bevestigen, wordt de eindscore berekend.
De Ko-Regel
Soms creëert het veroveren van één steen een positie waarbij de tegenstander onmiddellijk terug kan veroveren, wat leidt tot een eindeloze cyclus. De ko-regel voorkomt dit: nadat een steen in een ko is veroverd, mag de tegenstander niet onmiddellijk op de volgende zet terugveroveren. Ze moeten eerst ergens anders spelen.
Goban3D handhaaft basis-ko (ook wel eenvoudige ko genoemd). Complexere herhalingsregels zoals positionele superko of situationele superko worden momenteel niet ondersteund. Basis-ko is voldoende voor de grote meerderheid van spellen.
Tips voor Beginners
- Begin op een 9×9-bord — spellen zijn korter en gemakkelijker te begrijpen.
- Focus op het verbonden houden van je stenen en geef ze voldoende vrijheden.
- Probeer territorium te omringen in plaats van individuele veroveringen na te jagen.
- Wees niet bang om te passen — weten wanneer je moet stoppen is onderdeel van het spel.